Timpanoplasti – Kulak Zarı ve Orta Kulak Ameliyatı

Timpanoplasti – Kulak Zarı ve Orta Kulak Ameliyatı

Kronik orta kulak problemlerinde uygulanan “Timpanoplasti” ameliyatı teknik olarak orta kulakta ve mastoid kemik içindeki iltihabın temizlenerek kulak zarı ve orta kulaktaki işitme sisteminin onarılması işlemidir. Ameliyat hastalığın boyutlarına göre sadece kulak zarındaki deliğin onarılması (Miringoplasti), zar onarımı ile birlikte orta kulaktaki ses iletimini sağlayan kemikçik sisteminin onarılması (Timpanoplasti), mastoid kemik içine ilerlemiş iltihabın temizlenmesi (Mastoidektomi) ya da bu ameliyatların kombinasyonu(Timpanomastoidektomi) şeklinde yapılabilmektedir.

Timpanoplasti ameliyatı ne zaman yapılır?

Basit kulak zarı değişimi ameliyatlarının ideal zamanı 12-14 yaşından sonra önerilmekle birlikte ilerlemiş iltihap olabilecek hastaların her yaşta ameliyat olmaları zorunluluk arz etmektedir.  

Sizi bu ameliyatı olmaya aday edebilecek sebepler:

– Sadece kulak zarının delik olması bile yeterli bir sebeptir. – İltihaplı, akan, bir türlü tedaviye cevap vermeyen zarı delik bir kulağınız varsa, – Tedaviyle kurutulabilen ama sık tekrarlayan iltihaba sebep olan delik bir kulak zarınız varsa, – Yüzücü iseniz, havuz veya deniz hobiniz varsa, – İşitme cihazı kullanıyorsunuz ve kulak zarınız delik olduğu için akıyor, cihaz kullanımını zorlaştırıyor ise, – İşitme azlığı var ve giderek artıyor ise, – Kulak zarım delik, hiç akmıyor, işitmem de iyi, ama bu delik beni korkutuyor, ileride problem açabilir tedirginliği psikolojimi bozuyor diyorsanız, – Kulak zarınız delik ve siz koruyamadığınız için sık sık iltihap ve akıntıya sebep oluyor ise, – Daha bunun gibi birçok sosyal veya kişisel faktör operasyon kararını etkileyebilir.

Bazı durumlar vardır ki kulak ameliyatı olmanız zaruri hale gelebilir:

– Kronik orta kulak hastalığınız var, kulak zarınız delik ve yüz felci olduysanız, acil ameliyat ihtimaliniz çok yüksektir. – Kronik orta kulak iltihabınız, menenjit, beyin iltihabı, beyin veya beyincik apsesine sebep olmuş ise, – Kronik orta kulak iltihabınız aniden işitme kaybına veya vertigoya sebep olmuş ise, – Orta kulağınızda veya mastoid kemik hücrelerinde “kolesteatoma” denilen oluşum varsa.  

Ameliyat kesisi nerden yapılır?

Ameliyatın tekniğine karar verilirken hastalığın durumu, deliğin zar üzerindeki yeri, kulak kanalının yapısı, ameliyat sırasında mastoid kemiğe müdahale yapılıp yapılmayacağı, cerrahın ve nihayet hastanın tercihleri etkili olmaktadır. Ameliyat sırasında orta kulak ve mastoid kemikte, mikroskop altında birbirinden çok farklı cerrahi teknikler uygulanmasına karşın hasta ve yakınlarının ameliyata dair görebildikleri ciltteki kesi ile sınırlı olduğundan sıklıkla bu konuda sorular sorulmaktadır. Çoğu zaman kulak arkasında kepçenin yapıştığı yerdeki oluktan (retroaurikuler yaklaşım) veya kulak kepçesi üst-ön kıvrımının yanakla birleşme yerinden (endaural yaklaşım) yapılır. Sadece kulak zarındaki delik kapanacak ise (miringoplasti), kesi yapmadan kulak kanalından da zar onarımı yapılabilir. Ama bu durumda da zarı onaracak greftin (kas zarı, kıkırdak ve/veya kıkırdak zarı) alındığı yere birkaç dikiş atılabilir. Kulak zarının onarılmasında en sık kullanılan doku şakak adalesinin kılıfıdır. Bu doku cerrahi sahaya yakın olduğundan ameliyat sırasında kolayca temin edilebilmektedir. Kulak kanalı önündeki kıkırdağın kendisi veya zarı da kullanılabilmekle birlikte en güvenilir ve ekonomik yöntem hastanın kendi dokularıdır.      

Ameliyat kesisi iz bırakır mı?

Normal şartlar altında ve usulüne uygun yapılmış ve kapatılmış ise kesinlikle hayır.  

İşitmem düzelir mi? kötüleşir mi? işitme mi kaybedebilir miyim?

Eğer iç kulağa ait problem oluşmamış ise, kronik orta kulak iltihabı ile meydana gelen hava yolu ile işitme kaybı ameliyatla bir miktar veya tamamen düzelebilir. Hem delik nedeniyle kaybedilen titreşim alanı kazanılmış olduğundan hem de kemikçiklerdeki hasar onarılınca iletim tekrar tesis edileceğinden işitme artabilir. Bazen orta kulaktaki katılaşmış dokular ve akıntı iletimde aracı olur ve ameliyatta temizlenince işitme bir miktar azalabilir. Çok nadir de olsa ameliyat sonrasında iç kulak tipi işitme kaybı gelişebilir. Bu yüzden aynı seansta iki kulağın beraber ameliyat edilmemesine özen gösterilir.    

Kulak ameliyatı sonrası bakım

Hastalar genellikle ameliyat sonrası birinci günde pansumanları yapılarak hastaneden taburcu olabilmektedirler. Kulak kanalına yerleştirilen tampon veya benzeri materyal 7-14 gün içerisinde çıkartılır. Hastalara kulaklarını sudan korumaları ve ameliyat bölgesindeki enfeksiyon ve reaksiyonları önlemek amacı ile antibiyotik kullanmaları önerilmektedir. İyileşme 3-4 hafta içinde tamamlanmaktadır. Bu hastalarda ameliyatın teknik ve fonksiyonel başarı oranı hastalığın boyutuna ve ameliyat öncesi işitme seviyesine bağlı olmak kaydı ile genellikle oldukça iyi olmaktadır. Ameliyat sırasında mastoid kemiğe müdahale yapılan hastalarda ise yapılan cerrahinin tipine göre değişen sürelerde çeşitli pansumanlar yapılması gerekmektedir. Bu gurupta iyileşme daha uzun sürmekte, bu hastalarda gerçekleşen işitme kazancı genellikle diğer guruba kıyasla daha az olmaktadır.    

Ameliyat sonrası dikkat edilmesi gereken durumlar nelerdir?

Genel olarak ilk ay içinde özellikle gribal enfeksiyonlardan korunmak gerekir. Ayrıca kulağa darbe almaktan korunmalısınız bu amaçla ikili mücadelenin olduğu ve darbe almak mümkün olan spor branşlarından hekiminizin belirttiği sürece durmalısınız. Hekim aksini söyleyinceye kadar vazelinli pamukla kulak kanalınızı tıkayıp su kaçırmamalısınız. Yüksek ve alçak basınç değişikliklerinden sakınılmalıdır bu amaçla irtifa değişikliği olabilecek karayolu yolculukları ve özellikle uçak seyahatlerinden 4-6 ay sakınılmalıdır.